Trong một giao dịch nhà đất, phí môi giới ký gửi nhà thường chỉ là một phần nhỏ so với giá trị tài sản, nhưng lại là nguyên nhân của rất nhiều cuộc tranh cãi. Lý do thường không nằm ở con số, mà ở chỗ hai bên chưa nói rõ: phí tính trên giá nào, trả khi nào, nếu giao dịch đổ vỡ thì sao. Tiếp nối bài viết về các điều khoản trong hợp đồng ký gửi bán nhà, bài này tập trung vào phí dịch vụ, góc nhìn của cả chủ nhà và môi giới ở khu Nam Sài Gòn.

Phí môi giới trả cho công việc gì?
Trước khi bàn con số, chủ nhà nên hiểu mình đang trả tiền cho những việc gì. Một dịch vụ ký gửi đầy đủ thường gồm:
- Tư vấn giá chào dựa trên dữ liệu các căn tương tự đang rao bán và đã giao dịch.
- Chụp ảnh, quay video, viết nội dung, đăng tin trên các kênh.
- Tiếp nhận cuộc gọi, sàng lọc khách, dẫn khách xem nhà.
- Thương lượng giá và điều kiện thanh toán với người mua.
- Hỗ trợ soạn hợp đồng đặt cọc, chuẩn bị hồ sơ công chứng, đăng ký biến động.
- Phối hợp với ngân hàng nếu nhà đang thế chấp hoặc người mua vay vốn.
Không phải đơn vị nào cũng làm đủ các việc trên. Phí cao hay thấp nên được đánh giá trong tương quan với phạm vi công việc thực tế, và phạm vi này nên được ghi vào hợp đồng.
Các cách tính phí thường gặp
| Cách tính | Mô tả | Lưu ý |
|---|---|---|
| Theo phần trăm giá bán | Phí bằng một tỷ lệ phần trăm trên giá chuyển nhượng thực tế | Cần ghi rõ là giá trên hợp đồng đặt cọc hay giá công chứng |
| Khoản cố định | Một số tiền cụ thể, không phụ thuộc giá bán | Phù hợp khi phạm vi công việc hẹp, ví dụ chỉ giới thiệu khách |
| Phần chênh lệch | Môi giới hưởng phần bán cao hơn giá chủ nhà đưa ra | Dễ gây thiếu minh bạch; chủ nhà nên cân nhắc kỹ |
| Kết hợp | Một tỷ lệ cơ bản cộng thưởng nếu bán trên một mức giá | Cần ghi rõ ngưỡng thưởng và cách tính |
Mức phần trăm cụ thể không có quy định cứng, do hai bên tự thỏa thuận và có thể khác nhau tùy loại tài sản, giá trị, mức độ khó của hồ sơ. Để dễ hình dung cách tính, lấy một ví dụ giả định: nếu hai bên thỏa thuận phí 1% trên giá chuyển nhượng, một nhà phố 119m² ở Zeitgeist Nhà Bè bán đúng giá chào 16 tỷ đồng (theo tin rao trên zeitgeistnhabe.vn tháng 11/2026) sẽ có phí 160 triệu đồng. Tỷ lệ 1% ở đây chỉ để minh họa phép tính, không phải mức phí thị trường.

Phí trả vào lúc nào?
Mốc thanh toán quan trọng không kém con số. Một số cách chia mốc phổ biến:
- Trả một lần khi công chứng hợp đồng chuyển nhượng: chủ nhà yên tâm vì giao dịch đã gần như hoàn tất.
- Chia hai đợt: một phần khi ký hợp đồng đặt cọc, phần còn lại khi công chứng hoặc khi sang tên xong.
- Trả khi nhận đủ tiền: phù hợp khi người mua vay ngân hàng và tiền giải ngân về sau.
Dù chọn cách nào, cần ghi rõ: nếu giao dịch đổ vỡ sau khi đã đặt cọc thì phí xử lý thế nào. Ví dụ, khi người mua bỏ cọc, chủ nhà nhận được tiền cọc theo thỏa thuận; môi giới có được hưởng một phần không? Những tình huống này nên được viết ra trước, không đợi đến lúc xảy ra.

Ai trả phí: bên bán, bên mua hay cả hai?
Ở khu Nam, thông lệ phổ biến là bên bán trả phí cho môi giới nhận ký gửi. Tuy nhiên, có những trường hợp người mua cũng thuê môi giới riêng để tìm nhà, kiểm tra pháp lý và thương lượng giá. Khi đó mỗi bên trả phí cho bên mình thuê. Điều cần tránh là một môi giới nhận phí của cả hai bên mà không bên nào biết, vì xung đột lợi ích sẽ ảnh hưởng đến việc thương lượng.
Chủ nhà nên hỏi thẳng: "Anh chị có nhận phí từ người mua không?". Một câu trả lời minh bạch là dấu hiệu tốt về sự chuyên nghiệp của đơn vị nhận ký gửi.
Video: Góc nhìn về GS Metrocity so với Phú Mỹ Hưng, kênh Bất Động Sản Tiềm Năng – Phước Sửu Realtor.
Tình huống hay gây tranh chấp và cách ghi vào hợp đồng
Chủ nhà tự tìm được người mua
Với ký gửi không độc quyền, chủ nhà tự bán thì thường không phải trả phí. Với ký gửi độc quyền, hợp đồng cần ghi rõ trường hợp này có tính phí không, và nếu có thì bao nhiêu.
Khách cũ quay lại sau khi hết hạn ký gửi
Nên có danh sách khách đã được môi giới giới thiệu (có xác nhận của chủ nhà), và một khoảng thời gian sau khi hết hạn mà nếu khách trong danh sách mua thì vẫn tính phí.
Giá bán thấp hơn giá sàn
Nếu chủ nhà đồng ý bán thấp hơn giá sàn đã ghi, phí vẫn tính theo giá bán thực tế hay giảm theo? Ghi trước để không ai bất ngờ.
Giá trên hợp đồng công chứng khác giá thực tế
Đây là thực tế cần tránh. Ghi giá công chứng thấp hơn giá thật để giảm thuế là vi phạm, và có thể khiến cơ quan thuế ấn định lại. Phí môi giới nên tính trên giá thỏa thuận thực tế, và giá công chứng nên phản ánh đúng giá chuyển nhượng.

Hóa đơn, chứng từ và thuế của khoản phí
Khi trả phí cho một doanh nghiệp hoặc sàn giao dịch, chủ nhà có thể yêu cầu hóa đơn. Khi trả cho cá nhân, nên có biên nhận ghi rõ khoản tiền, nội dung, căn nhà liên quan. Chuyển khoản qua ngân hàng với nội dung rõ ràng giúp lưu vết tốt hơn tiền mặt.
Ví dụ áp dụng với các loại nhà ở Zeitgeist Nhà Bè
Các loại hình trong khu có mức giá chào khá khác nhau, theo tin rao trên zeitgeistnhabe.vn tháng 11/2026:
- Nhà phố 119m² (7x17m): khoảng 15,8 – 16 tỷ đồng.
- Biệt thự song lập 200m²: khoảng 27 – 28 tỷ đồng; 220m²: 29,5 tỷ đồng.
- Biệt thự đơn lập 250m²: 34 – 35 tỷ đồng; 300m²: từ 53 tỷ đến 72 tỷ đồng tùy vị trí.
Với tài sản giá trị lớn, cùng một tỷ lệ phần trăm sẽ tạo ra khoản phí rất khác nhau. Vì vậy nhiều chủ nhà biệt thự đơn lập chọn cách tính kết hợp hoặc thương lượng một khoản cố định gắn với phạm vi công việc cụ thể. Ngược lại, với căn hộ hoặc nhà phố, cách tính theo phần trăm đơn giản và dễ hiểu hơn. Có thể xem thêm đặc điểm từng loại tại trang biệt thự đơn lập Zeitgeist.

Tóm lại
Phí môi giới ký gửi nhà là thỏa thuận giữa hai bên, không có con số chung cho mọi trường hợp. Điều quan trọng là ghi rõ: cách tính, giá làm căn cứ, mốc thanh toán, ai trả, và cách xử lý khi giao dịch đổ vỡ hoặc khi chủ nhà tự bán. Làm rõ từ đầu giúp hai bên tập trung vào việc chính là bán được nhà. Xem thêm các bài trong chuyên mục tư vấn hỏi đáp hoặc trở về trang chủ.
Sàn Giao Dịch Bất Động Sản Hưng Phát nhận ký gửi, rà hồ sơ pháp lý và đồng hành từ đặt cọc đến sang tên cho nhà đất khu Nam Sài Gòn. Để lại lời nhắn để được hẹn lịch trao đổi.
📍 Trụ sở: 22 – 24 Đường Số 5, P. An Khánh, TP.HCM · ☕ Happy Plus – ERA Vietnam: 46 Đường B13 mặt tiền Nguyễn Hữu Thọ, Nhà Bè
